Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Türkiye’ye Son 30 Yıllık Bakışı

Fitch, Türkiye’nin kredi notunu yükselti başlığıyla Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Türkiye’nin kredi notunu “B”den “B+”ya yükseltirken, not görünümünü “durağan”dan “pozitif”e çıkardı. Bu haber uzun zamandır kredi derecelendirme kuruluşlarının olumsuz bakışına alışan ülke ekonomisi kısmi de olsa tebessümle karşılandı. Bu konu Sadece haber başlığıyla verilmesinin yetersiz olduğunu düşünerek yazıyı kaleme aldım. Kredi derecelendirme de ünlü olan üç şirketin verdiği notları tarihler ile sıralandığında aslında ülkemize çok da iyi bakılmadığı ortada.

Tanımını yaparak başlayalım. Kredi derecelendirme ; bir kişi, kurum veya ülkenin tüm finansal, ekonomik ve mali yükümlülüklerini zamanında ve eksiksiz yerine getirme kapasitesine dair saptama, gözlem ve analizleri ifade eder. Derecelendirmeler, kredi riskini değerlendirme konusunda uzmanlaşmış kredi derecelendirme kuruluşları tarafından yapılır. Derecelendirmeler hesaplanırken değerlendirmeyi yapan kuruluşa göre değişen yöntemler kullanılır. Kredi derecelendirmesi yapılırken genelde mali geçmiş, cari varlık ve cari borçlar incelenir

09/03/2024 tarihi itibari ile kredi derecelendirme kuruluşlarının not görünümü aşağıdaki şekildedir.

Derecelendirme kuruluşu	Değerlendirme	Görünüm	Son Güncelleme	Aksiyon
Standart & Poor’s	B	pozitif	4 Aralık 2023	görünüm yükseltmesi
Moody’s	B3	pozitif	15 Ocak 2024	görünüm yükseltmesi
Fitch	B+	pozitif	9 Mart 2024	görünüm yükseltmesi

9 Mart 2024 tarihi ile görünümlerin tamamı pozitife döndü. Fakat not durumları pek iç açıcı değil. Aşağıdaki listede son durum sunulmuştur.

Yukarıdaki tabloya bakıldığında derecelendirme kuruluşlarının pek adil olmadığı görülmekte. Zira Türkiye’ye yatırım yapan şirketlerin zarar eden pek görülmemekte. Yabancı ve yerli şirketlerin son bilançoları oldukça iyi durumda. Şirketlerin büyüme oranları genelde önceki yıllara göre azalmazken artış oranları da göze çarpıyor. Türkiye’nin negatif büyüdüğü yıl bile yok iken bu denli not kırmak nasıl oluyor? 1 Trilyon dolara ulaşan GSMH ile G20 içinde sürekli büyüyen ülkemizi aşırı spekülatif göstermek taraflı ve manipülasyon içerdiğini düşündürmüyor değil. Bu kısmı okurken derecelendirme kuruluşlarının kriterlerine göre düşük düzeyde olduğumuzdan diyorsunuz muhakkak. Haklısınız elbette kriterlere göre yapılmalı fakat son 4 senede Bist100 ün 900 den 9000 puana yükselmesi ile herkes kazanırken Bu şirketleri ciddiye alan herkes bu ralliye uzaktan bakmıştır. Öyle mi oldu bunu bilmek zor.