Serdar AYDOĞAN

             Şanghay İşbirliği Örgütü, Kazakistan ,, Çin, Kırgızistan, Rusya Federasyonu, Tacikistan , ve Özbekistan , tarafından 15 Haziran 2001’de Şanghay’da (PRC) kurulan kalıcı bir hükümetler  arası uluslararası kuruluştur.  Öncesi Şangay Beşlisi sonra 6’lısı Hindistan,İran ve Pakistan’ın katılımıyla Şangay 9’lusu olarak karşımıza çıktılar.

              2002 yılında, St. Petersburg’da imzalananan ,9 Eylül 2003 tarihinde yürürlüğe giren ecnebi dilde  shanghai cooperation organization  ,Türkçe’si Şangay işbirliği Örgütü  diye anılan örgüt, ne işe yarar? Ne işe yarayacak?

             ŞİÖ‘nün aşağıda resmi ,sıkıcı, bilindik hedeflerini sıralayalım. Muhtemelen okumadan geçeceksiniz.

            • Üye Devletler arasında karşılıklı güveni, dostluğu ve iyi komşuluğu güçlendirmek;

            • Politika, ticaret, ekonomi, bilim ve teknoloji, kültür, eğitim, enerji, ulaştırma, turizm, çevre koruma vb. alanlarda Üye Devletler arasında etkili işbirliğini teşvik etmek;

            • Bölgede barışı, güvenliği ve istikrarı ortaklaşa sağlamak ve sürdürmek; Ve

            •yeni, demokratik, adil ve rasyonel bir uluslararası siyasi ve ekonomik uluslararası düzeni teşvik etmek.

            ŞİÖ’nün en yüksek karar alma organı Devlet Başkanları Konseyi’dir

            ŞİÖ’nün resmi dilleri Rusça ve Çince’dir. Buradan anlaşılacağı üzere esas oğlan yok biri 90’ların ikinci askeri ve ekonomik süper gücü ile şimdiki ikinci askeri ve ekonomik süper gücünün ittifakı. Birinci güç herkesin malumu. Peki ŞİÖ’nün diğer katılımcıları ne sebeple buradalar derseniz? Buyurun size yüzlerce sebep!!

           Batı üstünlüğüne karşı ekonomik fırsatı kollama, Doğu’nun güçlenmesinde yer alma, Güçten fayda umma, ekonomik olarak gelişme isteği, halka yeni umut ve projeler sunma, ülke istikrarını sağlamada bu faydayı kullanma, oluşabilecek birlik ile yeni ortak parada pay sahibi olma, Batı tarafından sürekli eleştirilen yapısal özellikleriyle var olma ve sömürülen emeklerinin daha az sömüreceğini düşündükleri iki esas ortağa teslim olma, şark kurnazlığı, politik olarak haklarına yeni söylemler, yeni dünya düşünceleri ile uzun süre iktidarlar yaratma istekleri, Batı medeniyetinin sürekli küçümseyen hallerinden uzaklaşma, kendi gibi yakın kültüre sahip ülkelerle daha kolay ekonomik çıkar sağlama, sürekli kan ve gözyaşının sürdüğü alanlarda barışı umma, değerli maden-petrol-doğalgaz gibi hammaddelerine daha kolay ve yüksek fiyat bulma, istikrar sağlayıp kendi insanını zenginleştirme vs vs. diye devam eder.

        ŞİÖ her ne kadar uluslararası bir örgüt olarak kendini tanımlasa da Asya ögütü olma dışında amaç taşımayacaktır. Defansif Asya Birliği görünümündeler. Peki Kuzey Amerika ve Avrupa kıtasına karşı bir pozisyonları olmayacak mı? Elbette olacak sıkışık yapılanması, bütün Asya Kıta£sının topyekûn savunmasını sağlayabilecek güçte olduklarını gösterebilecek kadar da güçlüler. Sürekli savaş halinde olan Hindistan-Pakistan gibi ülkeleri bile birlik içinde görebiliriz. Bence bulundukları bölgede ekonomik, savunma ve siyasi birlik alanda çok yol kat edecekler lakin uluslararası düzeyde Güç olma yapısının oluşumunu diğer birlikleri BRICS sağlayacak. ABD ekonomisinin 2026 yılından sonra Çin ile eşitleneceğini var sayar isek Dünya rezerv para avantajını kazanmak için BRICS her yolu deneyecek. İş te Burada ŞİÖ’nün defansif güçlü yanı ortaya çıkacak ve caydırıcılığı ile batı ile olası savaşı mümkün olduğunca erteleyecek. Ama kanımca kaçınılmaz olacak. Rezerv paranın ABD dolarından ve Avrupa Euro’sundan çıkışı kolay olmayacak. ABD ve Avrupa bu Dünya Ekonomisinin en güçlü kılıcını doğuya teslim etmemek için elinden geleni yapacak. ABD ve Avrupa tüm modern askeri güçlerini korumaya adadığı ekonomisinin lokomatifi rezerv paralarını korumak için kullanacaklarından hiçbir şüphem yok. İşte bu halde ŞİÖ bölgesel askeri güç olmanın yanında Kıta Asya’sını korumakla meşgul de olacak.

Shanghai Üye Ülkeleri

1.            İran

2.            Kazakistan

3.            Çin

4.            Kırgızistan

5.            Pakistan

6.            Rusya

7.            Tacikistan

8.            Özbekistan

9.            Hindistan

DİYALOG ORTAĞI

1.            Azerbaycan

2.            Ermenistan

3.            Bahreyn

4.            Mısır

5.            Kamboçya

6.            Katar

7.            Kuveyt

8.            Maldivler

9.            Myanmar

10.         Nepal

11.         Birleşik Arap Emirlikleri

12.         Suudi Arabistan

13.         Türkiye

14 .        Sri Lanka

GÖZLEMCİ

1.            Afganistan

2.           Moğolistan

MİSAFİR

1.            Türkmenistan